Boyanın Tanımı

Boyanın Tanımı

Bir yüzey üzerine tatbik edildiginde, dekoratif ve koruyucu bir tabaka olusturan kimyasal bir malzeme olarak tanimlanir. Bu malzeme belli prensipler dahilinde, formüle edilen ve bünyesinde dört esas unsur bulunan kimyevi bir karisimdir.

• Baglayicilar
• Pigmentler ve dolgu malzemeleri
• Kimyasal katkilar
• Çözücüler (Solvent+Su)

Boyadan Beklentiler

Burada kullanici beklentilerinden, özellikle boya uygulayan ustalarin veya tüketicilerin iyi bir boyadan beklentilerine yer vermek gerekirse,

• Örtücülük
• Beyazlik
• Su kaldirma gücü (Boya kivamini su ile ayarlamak)
• Rahat uygulama
• Ekonomi
• Renklilik
• Sarfiyat

Uygun Boya Seçimi

Öncelikle yüzeye uygun bir boya seçilmeli ve yardimci malzeme gerekiyorsa  yüzeye ve boyaya uygun olmasina dikkat edilmelidir. Boya satin alinirken kaliteli olani tercih edilmelidir.Ucuz ve kalitesiz boyalar metrekare bazinda kaliteli boyalarla ayni maliyete gelir. Ancak az bir fiyat için yapilan tasarruf ,ileride büyük zararlara neden olabilir. Piyasada her kalitede boya,astar ve tiner  bulunabilir. Ancak uygulamada daha iyi sonuç almak için yüzeye uygun boya, astar ve tiner kullanilmasi önerilir.

Boya seçerken, satin alinan ürünün TSE standartlarini tasiyip tasimadigi, üretici firmanin ISO 9000 belgesine sahip olup olmadigi  kontrol edilmelidir.

Iç ve dis mekanlarda kullanilacak rengin mekana uygun  olup olmadigi küçük bir yüzeyde denenmelidir.  

Boya Uygulamasında Temel ilkeler

Öncelikle uygulamasi yapilacak boyaya iliskin gerekli alet ve cihazlarin eksiksiz mevcut olmasi gereklidir.

• Boya uygulamasinda en önemli kural daima ayni sistemde ayni markaya ait ürünler kullanilmalidir.
• Seçimine karar verilen malzemenin uygulama talimatlarina mutlaka uyulmalidir.
• Hiçbir boya kirli ve nemli yüzeylere uygulanmamalidir. Uygulama yapilacak boya cinsine göre yüzey hazirlanmalidir. Varsa mimari detay hatalari giderilmelidir.
• Ilk defa boyanacak yeni çimento sivali veya brüt beton yüzeyler için en erken uygulama 3-4 hafta sonra yapilmalidir.
• Bütün boyalar uygulamadan önce ambalajinda iyice uygun bir karistirici ile karistirilmalidir.
• Ahsap koruyucu, selülozik dolgu vernigi ve epoksi grubu ürünleri ambalajinda karistirildiktan sonra, baska bir kaba alinarak tekrar karistirilmalidir. Boyalar çok sicak ve çok soguk ortamlarda uygulanilmamalidir.
• Boyama islemi ince katlar halinde yapilmalidir.
• Boyaya toz veya sivi katki yapilmamalidir ve ambalaj üzerinde belirtilen inceltme oranindan daha fazla inceltilmemelidir.
• Iyi yapisma saglamak için, parlak yüzey mutlaka matlastirilmalidir.
• Artan boyayi tekrar kullanabilmek için, boyaya yüzeyini örtecek kadar kendi incelticisinden ilave edilmeli ve karistirilmadan agzi kapatilarak serin bir yerde saklanmalidir.

Boya Uygulamasında Dikkat Edilmesi Gereken Saglık Kuralları

Boyaya baslamadan önce ellerinizi koruyucu bir kremle nemlendirin, bu size kolay temizlik yapmanizi saglar. Ellerinizi tiner ile temizlemeyin, tiner derinizdeki koruyucu yag tabakasinin yok olmasina ve bunun sonucunda çatlamalar olusmasina sebebiyet verir.Sentetik boya ve astarlar, yagli boyalar, vernikler ve tinerler yanici malzemelerdir; alevden isi üreten yerlerden elektrik kaçaklarindan uzak, havalandirmali mekanlarda siki bir sekilde kapali olarak bulundurmalidir. Alev almis boya,tiner ve vernikleri su ile söndürmeye çalismayin, su alevi güçlendirecektir. Bu gibi durumlarda mümkünse yangin söndürücü kullanin yada kalin battaniye tarzi seyler ile üzerini islatip alevi kontrol edebilirsiniz. Su ile inceltilen boyalar insan sagligi için fazla problem teskil etmezler, sentetik boyalar ve tinerler kullanirken buharlastigi için havadaki oksijen azalacagindan solunum problemleri ortaya çikabilir, bu yüzden kursunsuz, aromatsiz ürünleri tercih etmeli ve havalandirma iyi yapilmalidir. Vücuda siçramalarda özellikle göz bol sabunlu su ile yikanmali ve bol su ile durulanmalidir, el, yüz ve deri sabunlu bez ile silinip bol su ile durulanmalidir.

Yardımcı Ürünler ve Dikkat Edilmesi Gereken Kurallar

Rulo : Uzun tüylü rulolar (18-24 mm) plastik ve dis cephe boya uygulamasina, kisa tüylü rulolar (10-12 mm) saten boya uygulamasina uygundur. Mercan rulolar grenli (tekstürlü) boyalarin uygulanmasi için tasarlanmistir.

Rulo temizligi; Su bazli boyalarin kullanimindan sonra rulodaki boyayi su ile yikayin ve sabunlu sudan geçirin, silindiri asagi gelecek sekilde asarak saklayin. Sentetik bazli bir boya kullanilmis ise; ruloda kalan boya siyrilarak mümkün oldugunca alinir ve sentetik tiner ile temizlendikten sonra sabunlu sudan geçirilerek; silindiri asagi gelecek sekilde asilarak saklanir. Tekrar kullanimdan önce kullanilacak boyanin incelticisi ile nemlendirilmelidir..

Firça: Yeni firçanin tozunun alinmasi ve zayif killarin dökülmesi için el ile bükülmeli ve silkeleyerek tozu alinmalidir. Yeni firça alistirmak için önce astarlamada kullanilmalidir. Firça boyaya kil boyunun yarisina gelecek sekilde dik olarak batirilmali, kutunun kenarlarina sürülerek fazla boyanin akmasi engellenmelidir.
Boya isine ara verildiginde firça boyanin için dik olarak birakilmamali boya kutusunun üstüne yatay olarak konulmalidir. Boya yapilacak zeminin tozunu almak ya da kullanilacak boyayi karistirmak için firça kullanilmamalidir.

Firça temizligi; Firça kullanildigi boyanin incelticisi ile (su, sentetik tiner) temizlenmelidir. Su ile temizlenen firça killari asagi bakacak sekilde asilarak saklanmali, tekrar kullanimda suya tutularak killarin islanmasi saglanmalidir.Tiner ile temizlenen firça tekrar kullanimda tinere daldirildiktan sonra avucumuzda döndürülerek firçadaki tinerin temizlenmesi ile kullanilabilir. (eger firçada kalan tiner temizlenmez ise ilk kullanimda boyayi gereginden fazla incelteceginden istenmeyen problemlere yol açabilir) Eger kullanilmis firça kisa bir zaman içinde (2-3 gün) tekrar kullanilacak ise temizlik yapmadan killari bir poset ile kapatilir ve sikica baglanir ise killarin kurumasina engel olunabilir.

Kapi ve pencere dogramalarinda ½, 1,1.5 inç firçalarin, Genis kapi ve ahsap yüzeylerin boyanmasinda :2,2.5 ve 3 inç firçalarin Parke ve duvar yüzeylerinde 4.5 inç firçanin, Kestirme için çesitli ebatlarda kestirme firçalarinin kullanilmasi uygulamanin kolaylasmasini saglar. Ayrica kalorifer arkalarini boyamak için kalorifer firça ve çesitli açilar için oynar baslikli çesitli numaralarda robot firçalarda mevcuttur.

Not: 1 inç = 2.54 cm dir ve firçanin genisligini belli eder. 

Silikon: Tek komponentli, antibakteriyel, hizli kuruma,mükemmel yapisma ve sizdirmazlik saglayan yüksek  teknoloji silikondur.Cam, pvc, metal, agaç, banyo ve mutfaklardaki fayans, lavabo, küvet, dus kabini, sihhi tesisat elemanlarinin montaj ve tamirlerinde yapisma,doldurma ve su izolasyonu amaci ile kullanilir. Kendi özel silikon tabancasi ile kullanilir. Ucu kesilen tüpe plastik kullanma çubugu takilarak kullanilacak yüzeye göre  falçata ile kesilir ve  tabanca ile sikilarak tatbik edilir. Uygulanacak yüzeyler maskeleme banti ile korumaya alinmali ve uygulama sirasinda özellikle parmakla yapilan düzeltmelerde mutlaka plastik eldiven kullanilmalidir.   

Betek Poliköpük: Poliüretan esasli tek bilesenli nemle sertlesen kullanima hazir köpüktür. Polietilen, slikon ve teflon hariç her türlü insaat malzemesine yapisma gücüne  sahiptir.  Kullanilacak zemin temiz ve yagsiz olmali, korunmasi gereken yüzeyler bantla kapatilmali kuru  yüzeyler nemlendirilmelidir.

Uygulama yapmadan önce ürünü 30-40 sefer kuvvetlice çalkalayiniz. Kutu dikey durumda iken kapagini açip uygulama çubugunu vidalayiniz.Kutuyu bas asagi çevirip  bosluklari asagidan yukariya dogru 1/3'ü kadar doldurunuz. Direkt günisigina maruz birakmayiniz. Yas iken aseton yardimiyla temizlenebilir. Yaklasik 10 dakika içinde kabuk baglayan malzeme 1-1,5 saat içinde kesilecek duruma gelir ve 24 saat içinde tam kurumasini yaparak tamamen sertlesir.

Maskeleme Bandı: Uygulama yapilacak yüzeyin kuru olmasina dikkat ediniz.
Otomobil boyama esnasinda +70°C'ye kadar 1-2 saat firinda kalmasinda sakinca yoktur.

Zımpara: Boya ve macun uygulamalarinda yüzeyi düzeltmek amaciyla ya da parlak yüzeylere yapilacak uygulamalarda, yüzeyi matlastirmak ve aderansi arttirmak amaciyla kullanilan malzemelerdir.
-Duvar macunu düzeltme islemleri için 80-120 no'lu zimparalarin,
-Eski parlak boyalarin matlastirilmasi islemleri için 120-200 nolu zimparalarin,
-Mobilya grubu boya, astar ve dolgu malzemelerinde katlar arasi zimpara islemleri için 400 nolu zimparalarin kullanilmasi önerilmektedir.
Numaralar zimparanin kum araligini göstermektedir. Büyük numaralar ince disli zimparalardir; küçük numaralar kalin disli zimparalardir

Su bazli ve sentetik bazli boya kelimeleri ne ifade eder ?

Eger boyanin incelticisi su ise bu boyalar su bazli boyalardir. Plastik boyalar, akrilik boyalar,silikon esasli boyalar su bazlidir. Eger boyanin incelticisi sentetik tiner ise bu boyalar sentetik bazli boyalardir.

Saten ve ipeksi mat kelimeleri neyi ifade eder ?

Bu terimler boyanin parlaklik derecesini gösterir. Saten, yari mat anlamina gelir. Mat ve parlak boya arasindaki parlaklik derecesini gösterir. Ipeksi mat ise mat ile yari mat (saten) arasindaki parlaklik derecesini gösterir. Pratikte yumurta kabugu ipek mat parlakliga örnek verilebilir. Saten ve ipeksi mat parlakliktaki boyalardan istenen performansin tam olarak alinabilmesi için, bu boyalarin macunlu, düzgün yüzeylere uygulanmasi önerilir.

Yüzeydeki boyanin su bazli boya mi , yoksa sentetik boya mi oldugunu anlamak için ne yapilmasi gerekir ?

Nemli beze bir miktar bulasik deterjani damlatilip yüzey bastirilarak silinmelidir. Eger yüzeydeki boyanin rengi beze çikiyorsa, boya su bazlidir. Renk beze çikmiyorsa boya sentetik boyadir.

Astarların Görevleri

Astar homojen olmayan yüzey emisini homojen hale getirir, aderasyonu (yapismayi) arttirir, boya sarfiyatini azaltir ve sonraki katmanlarda macun, boya gibi malzemelerin özelliklerini yitirmemesini ve yüzey ile bütünlesmesini saglar.

İlk Astarlar ve Kullanıldıkları Yüzeyler

Boya uygulamalarina baslamadan önce, mutlaka yüzey durumuna uygun astar kullanilmalidir.

• Tozuma karakterli çimento esasli mineral yüzeylerde (brüt beton, siva, vb..) 1 ölçek Capatect Lateks+2 ölçek su karisimi ile ilk astarlama islemi uygulanmalidir.
• Tozuma yapmayan çimento esasli mineral yüzeylerde (brüt beton, siva, vb.), betopan, alçipan levhalarda boya ve macun uygulamasina geçilmeden önce, dis cephelerde uygulanacak boyanin astari, iç cephelerde ise Alpina Astar veya Alpina Macun Astari ile ilk astarlama yapilmalidir.
• Saten alçi, kireç, badana, vb.tozuma yapan yüzeylere boya uygulamasina geçmeden önce; Alpina Seffaf Astar, Betek Saten Alçi Astari veya Alpina 1/7 Konsantre Astar uygulanmalidir.